3 - انفتاح باب اجتهاد : ذكر اين نكته نيز جالب است كه اهل سنّت پس از چندى باب اجتهاد را به روى خويش بكلّى مسدود نموده و اجازه اجتهاد را از همگان سلب كردند ، و چنين معتقد شدند كه بايستى مسلمانان براى هميشه تقليد كنند ، آن هم فقط از چهار نفر : ابو حنيفه « 1 » ، مالك بن انس « 2 » ، احمد بن حنبل « 3 » ، شافعى « 4 » . و از اينجا چهار مكتب فقهى ميان اهل سنّت پديدار گشت ، و شايد مهم‌ترين عامل اين اقدام سختگيرانه ، همانا مفاسدى بود كه از ناحيه اجتهاد به رأى و تأويل و تفسيرها و فتاواى پركش‌وقوس بر سر فقه اسلامى آمده بود . ولى از افتخارات فرقه اماميه اين است كه به علّت حركت معتدلانه و بدون هرگونه افراط و تفريط خود هيچ‌گاه باب اجتهاد را به روى خويش مسدود نساختند و به عكس نظر اهل تسنّن تقليد از مجتهد ميّت را روا ندانسته و غير مجاز اعلام كردند ، و معتقدند كه عمل به احكام بايستى همواره باستناد فتواى مجتهد زنده باشد .

--> ( 1 ) ابو حنيفه نعمان بن ثابت در سال 80 ه تولد يافت و در سال 150 در بغداد وفات يافت . ( 2 ) مالك بن انس بن ابى عامر اصبحى در سال 93 ه در مدينه متولد شد و به سال 179 وفات يافت . ( 3 ) ابو عبد الله احمد بن محمد بن حنبل در سال 164 ه متولد شد و در سال 241 وفات يافت . ( 4 ) ابو عبد الله محمد بن ادريس شافعى در سال 150 ه در غزه فلسطين متولد شد و در سال 204 در قاهره وفات يافت .